Jak prowadzić korepetycje krok po kroku? Poradnik dla korepetytora

Wiesz już, czego chcesz uczyć, i zastanawiasz się, jak prowadzić korepetycje, żeby uczeń widział efekty po kilku tygodniach. Najlepiej sprawdza się prosty model: diagnoza poziomu na starcie, konkretny cel ustalony razem z uczniem i lekcje prowadzone według stałego schematu, który uczeń szybko poznaje.

Ten poradnik skupia się na samych zajęciach, od pierwszego spotkania po rozmowę z rodzicem o postępach.

Jeśli dopiero chcesz zostać korepetytorem, załóż profil, a potem wróć tutaj po gotowy plan lekcji.

Zacznij udzielać korepetycji

Jak prowadzić korepetycje, żeby uczeń robił postępy?

Korepetycje działają, bo pracujesz z jedną osobą i reagujesz na jej błędy na bieżąco. Education Endowment Foundation, brytyjska organizacja analizująca badania edukacyjne, szacuje, że zajęcia 1 na 1 dają uczniom średnio około 5 miesięcy dodatkowego postępu w ciągu roku nauki.

Najlepsze wyniki w tych badaniach dawały krótkie, regularne sesje prowadzone przez z góry ustalony okres, a nie pojedyncze spotkania przed sprawdzianem. Dla Ciebie oznacza to, że stały termin i jasny cel znaczą więcej niż długość pojedynczej lekcji.

Uczeń, który przychodzi co tydzień z konkretnym zagadnieniem do opanowania, szybciej widzi efekty niż ten, który odzywa się tylko przed klasówką. Warto powiedzieć to otwarcie już przy pierwszym kontakcie z uczniem lub rodzicem.

Przygotowanie przed pierwszym spotkaniem

Zanim usiądziesz z uczniem, zbierz podstawowe informacje. Wystarczy krótka rozmowa telefoniczna albo kilka pytań w wiadomości do ucznia lub rodzica:

• Z jakiego przedmiotu i na jakim poziomie potrzebna jest pomoc,

• Jaka jest ostatnia ocena i z jakiego zakresu materiału,

• Czy zbliża się sprawdzian, egzamin ósmoklasisty albo matura,

• Z jakiego podręcznika uczeń korzysta w szkole,

• Czy zajęcia mają być stacjonarne, czy online.

Przy uczniach przygotowujących się do egzaminów zajrzyj do informatora CKE dla danego przedmiotu. Znajdziesz w nim wymagania egzaminacyjne i przykładowe zadania, więc od razu wiesz, na czym się skupić.

Przygotuj też krótki test diagnostyczny, czyli 8–10 zadań o rosnącym poziomie trudności z materiału, który uczeń powinien już znać. Pierwszą lekcję zaplanuj z zapasem, bo nie wiesz jeszcze, w jakim tempie pracuje uczeń. Jeśli uczysz zdalnie, sprawdź wcześniej sprzęt i przygotuj tablicę interaktywną online.

Jak wygląda dobra pierwsza lekcja?

Na pierwszym spotkaniu chcesz poznać ucznia i pokazać mu, że zajęcia z Tobą mają sens. Nie próbuj od razu nadrabiać całego semestru. Lepiej, żeby uczeń wyszedł z poczuciem, że jedną rzecz naprawdę zrozumiał, niż z głową pełną niedokończonych tematów.

Sprawdza się taki przebieg zajęć:

• Około 10 minut rozmowy o szkole, ocenach i tym, co sprawia uczniowi najwięcej trudności,

• 15–20 minut testu diagnostycznego, podczas którego obserwujesz, jak uczeń myśli, a nie tylko, czy trafia w wynik,

• 20 minut pracy nad zagadnieniem, które w teście wypadło najsłabiej,

• 5–10 minut na ustalenie celu i terminów kolejnych spotkań.

Cel formułuj konkretnie. Zamiast „poprawić matematykę” zapisz „do końca listopada samodzielnie rozwiązywać równania z 1 niewiadomą”. Taki cel da się sprawdzić, a uczeń widzi, dokąd razem zmierzacie.

Plan 60-minutowych zajęć, który sprawdza się w praktyce

Od drugiej lekcji trzymaj się stałego schematu. Uczeń szybko go poznaje, dzięki czemu mniej czasu tracicie na organizację, a więcej na naukę.

Proporcje zmieniaj w zależności od potrzeb. Przed sprawdzianem więcej czasu poświęcisz ćwiczeniom, a przy nowym dziale wyjaśnianiu. Pilnuj jednej zasady: przez większość lekcji to uczeń pracuje i mówi, a nie Ty.

Gotowe przykłady dla konkretnych przedmiotów znajdziesz w poradnikach o tym, jak prowadzić korepetycje z matematyki, angielskiego i polskiego.

Metody nauczania, które działają na korepetycjach

Nie musisz znać teorii dydaktyki, żeby uczyć skutecznie. Wystarczy kilka technik dobrze opisanych w badaniach nad uczeniem się, które łatwo wprowadzisz na zajęciach 1 na 1.

Aktywne przypominanie

Zamiast czytać notatki od nowa, uczeń odtwarza wiedzę z pamięci. Odpowiada na pytania, rozwiązuje zadanie bez podpowiedzi albo zapisuje wszystko, co pamięta z tematu. Psychologowie Henry Roediger i Jeffrey Karpicke wykazali w 2006 roku, że testowanie się z materiału daje trwalszą wiedzę niż wielokrotne czytanie.

Dlatego każdą lekcję zaczynaj od krótkiego odpytania z poprzedniej. Wystarczą 3–4 pytania.

Powtórki rozłożone w czasie

Materiał wraca na zajęcia po kilku dniach, potem po tygodniu i po miesiącu. Prowadź prostą listę tematów z datami, żeby wiedzieć, co i kiedy powtórzyć. Przy nauce słówek pomogą fiszki w aplikacjach Anki lub Quizlet, które same planują kolejne powtórki.

Tłumaczenie własnymi słowami

Poproś ucznia, żeby wyjaśnił Ci temat tak, jakby uczył młodszego kolegę. Ta technika, nazywana metodą Feynmana, szybko pokazuje luki w wiedzy. Tam, gdzie uczeń zaczyna się plątać, jest miejsce na kolejne wyjaśnienie.

Konkretna informacja zwrotna

Według Education Endowment Foundation dobrze udzielana informacja zwrotna daje uczniom średnio około 6 miesięcy dodatkowego postępu w ciągu roku, a przekazywana ustnie nawet 7. Działa wtedy, gdy mówi, co dokładnie poprawić.

Samo „źle” niczego nie uczy. Zdanie „przy przenoszeniu na drugą stronę zmieniasz znak tylko jednego wyrazu” daje uczniowi gotową wskazówkę na następne zadanie.

Załóż profil korepetytora

Zadania domowe i powtórki między lekcjami

Przy spotkaniach raz w tygodniu większość utrwalania dzieje się między zajęciami. Zadanie domowe ma powtórzyć to, co uczeń zrobił z Tobą, a nie wprowadzać nowy materiał, którego jeszcze nie rozumie.

Kilka zasad, które ułatwiają sprawę:

• Zadawaj 3–5 zadań, na które uczeń poświęci 20–30 minut,

• Łącz nowy temat z 1–2 zadaniami z wcześniejszych lekcji,

• Poproś, żeby uczeń zaznaczał zadania, przy których się zatrzymał, zamiast je pomijać,

• Sprawdzaj pracę domową zawsze, nawet jeśli masz na to tylko 5 minut.

Jeśli uczeń regularnie nie odrabia zadań, porozmawiaj o tym bez wyrzutów. Czasem brakuje mu czasu, a czasem zadania są za trudne, żeby zrobić je samemu. W obu przypadkach lepiej zmniejszyć ich liczbę, niż udawać, że wszystko idzie zgodnie z planem.

Jak mierzyć postępy i rozmawiać z rodzicami?

Po każdej lekcji zapisz w 2–3 zdaniach, co zrobiliście, co wyszło dobrze i nad czym pracujecie dalej. Wystarczy notatka w telefonie albo arkusz z kolumnami: data, temat, trudności, zadanie domowe.

Co 4–6 lekcji daj uczniowi krótki test z zakresu, od którego zaczynaliście. Porównanie wyniku z testem diagnostycznym to najprostszy dowód postępu, zarówno dla ucznia, jak i dla rodzica.

Z rodzicami młodszych uczniów kontaktuj się regularnie, na przykład krótką wiadomością raz w miesiącu. Pisz o faktach: jakie tematy uczeń już opanował, co wymaga jeszcze pracy i jak rodzic może pomóc w domu. Nie obiecuj konkretnych ocen, bo zależą one także od szkoły i samego ucznia.

Jak dopasować zajęcia do wieku ucznia?

Ten sam temat tłumaczysz inaczej 8-latkowi, a inaczej maturzyście. Poniższa tabela pomoże Ci dobrać długość i charakter zajęć.

Przy najmłodszych dłuższa lekcja nie oznacza większych postępów. Dziecko w wieku 7–9 lat szybko się męczy, więc lepiej sprawdzą się 2 krótsze spotkania w tygodniu niż 1 długie.

Najczęstsze błędy przy prowadzeniu korepetycji

Większość problemów początkujących korepetytorów powtarza się niezależnie od przedmiotu:

• Mówienie przez większość lekcji, podczas gdy uczeń tylko słucha,

• Rozwiązywanie zadań za ucznia, gdy tylko się zawaha,

• Brak planu i celu, przez co zajęcia zamieniają się we wspólne odrabianie lekcji,

• Przerabianie wyłącznie bieżącego materiału bez uzupełniania wcześniejszych braków,

• Pomijanie sprawdzania pracy domowej,

• Brak kontaktu z rodzicem aż do pierwszej złej oceny.

Każdy z tych błędów łatwo naprawić stałym schematem lekcji i krótką notatką po zajęciach. Jeśli uczysz przez internet, zajrzyj też do poradnika o tym, jak udzielać korepetycji online, bo praca przez kamerę wymaga kilku dodatkowych nawyków.

Jak dobrze prowadzić korepetycje na dłuższą metę

Dobre korepetycje opierają się na regularności i planie. Diagnoza na pierwszej lekcji, konkretny cel i notatki z postępów sprawiają, że uczeń wie, po co przychodzi, a rodzic widzi efekty. To z kolei przekłada się na polecenia i stałych uczniów.

Resztę podpowie praktyka. Po kilku miesiącach będziesz mieć własny zestaw zadań diagnostycznych i sprawdzonych wyjaśnień. Jeśli chcesz dotrzeć do nowych uczniów, dodaj ogłoszenie na Twojekorepetycje, a przed ustaleniem ceny sprawdź, ile kosztują korepetycje w Twoim przedmiocie.

Chcesz wiedzieć więcej o pracy korepetytora? Przeczytaj nasz pełen przewodnik jak zacząć jako korepetytor na Twojekorepetycje oraz jak napisać pierwsze ogłoszenie.

Zostań korepetytorem i zacznij zarabiać

Najczęściej zadawane pytania

Źródła

Źródła oficjalne i instytucjonalne

🔗 Informatory o egzaminie ósmoklasisty i egzaminie maturalnym, CKE

Badania naukowe

🔗 Teaching and Learning Toolkit, Education Endowment Foundation

🔗 Roediger, Karpicke (2006), Test-Enhanced Learning, Psychological Science